بیانات در مراسم اولین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله)

بسم الله الرّحمن الرّحیم الحمد لله‌ ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام على سیّدنا و نبیّنا ابى‌القاسم محمّد و علی آله الاطیبین الاطهرین المنتجبین الهداة المهدییّن المعصومین سیّما بقیّة الله فی الارضین. قال الله العظیم فی کتابه: وَ تَرَى الاَرضَ هامِدَةً فَاِذا اَنزَلنا عَلَیهَا الماءَ اهتَزَّت وَ رَبَت وَ اَنبَتَت مِن کُلِّ زَوجٍ بَهیج.(۱) روز چهاردهم خرداد یکی از روزهایی است که ملّت بزرگ و دلاور ایران، آن روز را هرگز در تاریخ خود و در سرگذشت طولانی خود فراموش نخواهد کرد. شاید در میان حوادث گوناگون و قضایای تلخ و شیرین هیچ روزی برای ملّت مانند این روز، تلخ و بزرگ و جان‌گزا نبود. واقعاً مردمی که حوادث ایران را امروز تحلیل میکنند و بررسی میکنند و همچنین کسانی که در آینده‌ی تاریخ درباره‌ی قضایای سالهای بعد از پیروزی انقلاب و دوران آزمایش بزرگ ملّت ایران بحث و مطالعه خواهند کرد، [شاید] نتوانند احساسی را که مردم در این روز نشان دادند و شکلی که برای این روز در تاریخشان و زندگی‌شان ترسیم کردند، بدرستی دریابند و بشناسند. ملّت ما ملّت خویشتن‌داری است، حوادث تلخ را با متانت تحمّل میکند، سنگینی‌ها را و مشکلات را با قدرت و صبر، با شهامتی که در سطح یک ملّت حقیقتاً بی‌نظیر است از سر میگذراند. ما در دوران ده‌ساله‌ی آغاز پیروزی انقلاب شهدای زیادی دیدیم، زنان و مردان شهیدداده‌ی بسیاری مشاهده کردیم، در همه‌ی این حوادث و ابتلائات آنچه بیننده را تحت تأثیر قرار میدهد، صبر و متانت ملّت ایران است. من خودم مادر چهار شهید را دیدم که وقتی از فرزندان شهید خود سخن میگفت، مثل این بود که درباره‌ی مجلس دامادی آنها حرف میزند. من خودم مادر دو شهید را دیدم که از دانشگاه تهران همراه پیکر مقدّس و مطهّر شهدای خود سوار شد و در بهشت زهرا (علیها السّلام) خودش به دست خودش جوانهای خود را غسل داد و کفن کرد. ملّت ایران ملّت بسیار بامتانت و پُرشهامتی است و آحاد مردم ما از این قضایا بسیار دیدند و بسیار حس کردند؛ امّا همین ملّت متین و صبور در روز چهاردهم خرداد سال گذشته حقیقتاً خویشتن‌داری را از دست داد؛ مصیبت آن قدر سنگین بود که هیچ کس نتوانست در مقابل آن، خونسردی و متانت خود را حفظ کند. وضعیّتی که در سال گذشته مثل امروزی مردم ایران داشتند وضعیّت بسیار عجیبی بود؛ هیچ جوان پدر از دست‌داده‌ای آن‌طور ضجّه نمیزند؛ هیچ مادر جوان از دست‌داده‌‌ای آن‌جور شیون نمیکند که ملّت ایران در سال گذشته مثل امروز شیون کردند و بر سر و سینه زدند. و شما ملّت درست فهمیدید و درست تشخیص دادید؛ آن جوهر ارزنده‌ و گوهر درخشنده‌ای که در مثل امروزى از دست ملّت ایران رفت، حقیقتاً هم باید صبر و متانت یک ملّت را آن‌طور از او بگیرد و او را بى‌تاب کند. من قلبم راضى نمیشود که قبل از شروع عرایض خودم، حالا که در کنار شما انبوه عظیم مردم در برابر مرقد پاک اماممان ایستاده‌ام، دو کلمه با شما هم‌صدا نشوم و سلام خودم را بر آن روح پاک نرسانم: اَلسّلام علیک ایّها العبد الصّالح المطیع لله و لرسوله و لامیرالمؤمنین اشهد انّک قد اقمت الصّلاة و آتیت الزّکاة و امرت بالمعروف و نهیت عن المنکر و جاهدت فى الله حقّ جهاده حتّى اتاک الیقین فرحمک الله حیّاً و میّتا. امام بزرگوار ما مجسّمه‌اى بود از ارزشهاى انقلاب ما. از یکى از همسران پیامبر اکرم (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) خواستند که پیغمبر اکرم را توصیف کند؛ در جواب گفت: کانَ خُلقُهُ القُرآن؛(۲) یعنى قرآنِ مجسّم بود. ما امروز درباره‌ى امام بزرگوارمان باید عرض کنیم که اسلامِ انقلابىِ مجسّم، اسلام نابِ مجسّم در زندگى، در اخلاق، در احساسات، در تصمیم‌گیرى‌ها و فانى براى خدا بود؛ خداى متعال هم به او پاداش داد. کارى که به دست این بزرگوار در این دوران انجام گرفت، کارى بود بى‌نظیر بعد از کار پیغمبران اولوالعزم؛ چنین حرکت عظیمى را کسى انجام نداده بود. من حالا وارد بحث خودم میشوم؛ حالا که توجّه برادران و خواهران جلب شده است. من امروز فقط میخواهم به ملّت ایران و به ملّتهاى مسلمان عالم و به همه‌ى کسانى که در سطح جهان نامى شنیده‌اند از انقلاب ما و از امام خمینى بزرگ ما، یک مطلب را در باب انقلابمان و در باب تأثیر عمل این عبد صالح خدا بگویم و این، مبنا و قاعده‌ى حرکت ما است و بر اساس همین بینش، ما زندگى میکنیم و مبارزه میکنیم و حرکت میکنیم؛ و آن جمله این است که با انقلاب اسلامى در ایران و با تشکیل نظام اسلامى در این نقطه‌ى از عالم و با مبارزات طولانى که ملّت ما پشت سر رهبر عظیم‌الشّأنش براى حفاظت از انقلاب و اسلام انجام داد، یک عصر جدیدى در عالم به‌ وجود آمد؛ با خصوصیّاتى متمایز با دوران قبل و دورانهاى قبل. یک عصر جدید، یک دوران جدید به‌ وجود آمده، با خصوصیّاتى که این دوران جدید دارد. و چه قدرتهاى مادّى دنیا بخواهند و چه نخواهند و چه آمریکا بخواهد و چه نخواهد، این دوران در دنیا آغاز شده است و پیش هم رفته است و تأثیرات این عصر جدید بر روى ملّتها، بر روى دولتهاى ضعیف، بر روى دولتهاى قوى، بر روى ابرقدرت‌ها محسوس است. وقتى عصر جدیدى در تاریخ بشر آغاز میشود، هیچ ‌کس نمیتواند خود را از تأثیرات آن عصر بر‌کنار بدارد؛ دورانهاى گذشته‌ى تاریخ بشر هم همین‌طور بوده است. هیچ ‌کس ممکن نیست خودش را از تأثیرات یک دورانى که در جهان با پایه‌هاى محکم الهى و انسانى شروع شده، دور بدارد؛ ما میخواهیم این را اعلام بکنیم؛ اگرچه بسیارى از ملّتها تحت ‌تأثیر این عصر جدید قرار گرفته‌اند؛ بسیارى از دولتهاى سطح زمین تحت ‌تأثیر قرار گرفته‌اند؛ حتّى نقشه‌ى سیاسى دنیا عوض شده است. توقّع نداریم که تحلیلگران و قضاوت‌کنندگان قدرتمند و سیاسى عالم اقرار کنند که این عصر آغاز شده؛ آنها اعتراف نمیکنند که دوران جدیدى آغاز شده است، امّا تحت ‌تأثیر این دوران قرار گرفته‌اند و آن را احساس میکنند و این عصر را، این دوران جدید را باید دوران امام خمینى نامید. چند خصوصیّت در این دوران هست که از آن تفکیک‌ناپذیر است: یکى از این خصوصیّتها گسترش اعتقاد مذهبى و باورهاى مذهبى است. بعد از آنکه سیاست قدرت و سلطه و نظام سلطه‌ى جهانى این بود که دین را و معنویّت را بکلّى از زندگى مردم حذف کند و جامعه‌ى بشرى را یک جامعه‌ى بى‌دین و بى‌ایمان و بى‌اعتقاد به ارزشهاى الهى تربیت نماید، این دوران جدید درست بعکس آن سیاستها عمل کرده؛ نه‌ فقط در ایران یا در کشورهاى اسلامى مردم به باورهاى دینى برگشتند، [بلکه] در سطح جهان عقیده‌ى مذهبى و اعتقاد معنوى و گرایش معنوى در میان جوامعى که ده‌ها سال ضدّ مذهب زندگى کرده بودند، رشد کرده است. البتّه آینده‌ى این حرکت به این ترتیب خواهد بود که هر جا معنویّت عمیق‌ترى و خالص‌ترى و سالم‌ترى و با فطرت بشر منطبق‌ترى باشد، جاذبه‌ى بیشترى براى ملّتها خواهد داشت. گذشت آن روزى که دین و معنویّت، ضدّ ارزش به حساب مى‌آمد و مورد استهزا قرار داده میشد. امروز بى‌دینى و بى‌ایمانى و تهى بودن از اعتقاد معنوى یک ضدّ ارزش است. در بسیارى از نقاط عالم این کار انجام گرفته و در بسیارى دیگر هم انجام خواهد گرفت. این یکى از ویژگى‌هاى این عصر جدیدى است که این مرد بزرگ پرچم آن را در دنیا برافراشت و در حالى که کسى باور نمیکرد، داعیه‌ى آن را سر داد و دلها را به آن متوجّه کرد. خصوصیّت دیگر این عصر جدید، معنا بخشیدن به ارزش انسانها و حضور مؤثّر توده‌هاى میلیونى مردم است. در دوران جدیدى که به ‌وسیله‌ى امام ما آغاز شده است و دایره‌ى آن محدود به ایران هم نیست، توده‌هاى مردم اصلند و تعیین‌کننده‌اند و تصمیم‌گیرنده‌اند و آنها هستند که جریانها را هدایت میکنند. انقلابهاى زیادى در گذشته را ما سراغ داریم که با احساسات مردم به پیش رفته است؛ امّا امروز وضع فرق میکند. امروز در دنیایى که ده‌ها سال بعد از جنگ دوّم بین‌المللى قدرتهاى مسلّط بر عالم عادت داده بودند همه‌ى مردم دنیا را که تسلیم خواسته‌هاى آنها باشند و در مقابل اراده‌ى قدرتهاى جهانى حرفى نزنند و اراده‌اى از خودشان بُروز ندهند، ناگهان شما مى‌بینید در کشورهاى اروپاى شرقى، توده‌هاى میلیونى مردم با همان سبْکى حرکت میکنند و به میدان مى‌آیند که ملّت مسلمان ما در مقابله و معارضه‌ى با رژیم ستم‌شاهى وارد میدان شدند. به تعبیر دیگر، مشخّصه‌ى انسانىِ این دوران جدید و عصر جدید عبارت است از «پیروزى خون بر شمشیر»؛ یعنى در این دوران جدید همچنان ‌که در ایران اتّفاق افتاد، آحاد مردم بدون تجهیزات و بدون سلاح، فقط با جسم و جان خودشان به میدان آمدند و فضا را بر حکومت غاصب و ظالم تنگ کردند. این روش، امروز در دنیا روش شناخته‌شده است. قدرت حضور توده‌هاى مردم ولو بدون سلاح، امروز در دنیا معلوم شده. بعد از این، قدرتها باید بدانند که در هیچ‌ جاى دنیا، على‌رغم خواست توده‌هاى میلیونى مردم نمیشود حکومت را ادامه داد. هر چه این موج در دنیا گسترش پیدا بکند، کار بر سلطه‌هاى غیر قانونى و سلطه‌هاى ظالمانه و غیر بشرى سخت‌تر خواهد شد؛ و این، آن حرکتى بود که امام بزرگوار ما در کشور ایران و به برکت آگاهى و ایمان این ملّت انجام داد و الگویى براى دنیا شد. لذا شما مى‌بینید بعد از سالها در داخل سرزمین‌هاى فلسطین، ملّت مظلوم فلسطین قیام میکنند و على‌رغم شدّت و سَطوَت(۳) دولت غاصب و ظالم صهیونیستى کار را پیش میبرند. از جمله‌ى خصوصیّات دیگر این عصر جدیدى که امام بزرگوار ما و انقلاب ما در سطح جهان به وجود آوردند، عبارت است از اصل آزادى از سلطه‌ى قدرتهاى بزرگ و تصرّف و نفوذ آنها؛ یعنى همان چیزى که در انقلاب ما به‌ عنوان اصل «نه شرقى و نه غربى» شناخته شد. تقریباً در همه‌ى انقلابهاى بزرگى که در قرن بیستم در دنیا اتّفاق افتاد، وقتى ملّتها یا گروه‌هاى مبارز کار خودشان را آغاز میکردند و مبارزه را مختصرى علیه یک سلطه، یک قدرت پیش میبردند، خودشان را وصل میکردند به یک قدرت دیگر. اینکه یک ملّت با اتّکاء به خود، با توکّل به خدا، در مقابله‌ى با یک قدرت ظالم به هیچ ‌کس و هیچ قدرت اعتماد و اتّکاء نکند، راهى بود که ملّت ایران به رهبرى امام بزرگوار آغاز کردند و امروز بتدریج در دنیا این راه دارد رهروان زیادى پیدا میکند، و این هم از خصوصیّات عصر جدید است. این دوران جدید که امام ما آن را آغاز کرد، با قیامش، با ایستادگى‌اش، با اتّکالش(۴) به خدا، با تکریم و تعظیمش نسبت به ارزشهاى معنوى و با اعتمادش به آحاد مردم، ان‌شاءالله‌ ملّتها را از شرّ سلطه‌هاى جهانى نجات خواهد داد و دوران زوال قدرتهاى بزرگ مادّى جهانى را نزدیک خواهد کرد و این از برکات این بزرگوار است. ملّت ما در پشت سر رهبر با‌عظمت و استثنائى خود اوّلین ملّتى بود که قدم در این دوران جدید گذاشت و پایه‌هاى این دوران را مستحکم کرد و با مقاومت خود، براى ملّتهاى دنیا شاهدى شد بر صدق این ادّعاها. و انقلاب بزرگ ما خصوصیّاتى داشت مخصوص به خود؛ این خصوصیّات که بارها هم در تحلیل‌هاى ملّت ما و آشنایان با انقلاب تکرار شده، اوّلین بار در یک انقلاب مشاهده میشد: تکیه‌ى به اسلام، هدف‌گیرىِ ایجاد حکومت اسلامى، تجدید نظر در مفاهیم سیاسى عالم مثل آزادى و استقلال و عدالت اجتماعى و چیزهایی دیگر، و حرکت به سمت یک دنیایى و جامعه‌اى که بر پایه‌ى ارزشهاى اسلامى بنا شده باشد. و امّا وظیفه‌ى ملّت ما و ما پیروان این بزرگوار ــ آحاد مردم که شاگردان این استاد بزرگ و عالى‌مقام بوده‌اند ــ امروز چیست؟ ما باید بدانیم که چشم دنیا امروز به ملّت ایران است؛ همچنان ‌که سال گذشته، در مثل امروزى تمام چشمها و دلهاى حسّاس عالم متوجّه تهران بود و وقتى خبر در دنیا پخش شد، حقیقتاً دوستان و دشمنان در حال بهت و حیرت و انتظار قرار گرفتند؛ دوستان با یک انگیزه و دشمنان با انگیزه‌ى دیگر. ما نباید تصوّر کنیم که با گذشت یک سال، اهمّیّت و حسّاسیّت و سنگینىِ وظیفه‌ى ما کم شده است؛ نه، هر چه میگذرد، سنگینى بار مسئولیّت بر دوش آن کسانى که خود را پیروان این بزرگوار و هدایت‌شدگان به‌ وسیله‌ى او میدانند، سنگین‌تر میشود. دنیا امروز متوجّه ملّت ایران است. ما ملّت ایران باید بتوانیم در پرتو تعالیم اسلام، با تمسّک به اسلام و قرآن و در جهت رهنمودهاى امام بزرگوار راحلمان به سمت هدفهاى متعالى این انقلاب، حرکتمان را با شتاب هر چه بیشتر ادامه بدهیم؛ یک لحظه توقّف جایز نیست. ما باید بدانیم دشمنان زخم‌خورده، آنهایى که امیدوار بودند اسلام از دنیا محو بشود ــ و على‌رغم آنان اسلام روزبه‌روز در دنیا عالم‌گیرتر شده است ــ همچنان در کمینند تا یک لحظه ما غفلت کنیم؛ لذا غفلت براى ما حرام است. ملّت ایران با قدرت، با استقامت، با توکّل به خدا، با اتّحاد کامل خود، با شرکت در سازندگى عمومى کشور، با آگاهى و هوشیارى خود، باید دشمنان را، آمریکا را، ارتجاع را، زخم‌خوردگان را از دست‌اندازى به این انقلاب و به کشور عزیزمان مأیوس کند. استکبار جهانى از ملّت ایران میترسد، مثل همه‌ى بدکاران و راهزنانى که از انسانهاى شجاع میترسند، از انسانهاى آگاه میترسند. اگر مى‌بینید که دولت سعودى و حکّام حجاز راه خانه‌ى خدا را بر روى این ملّت میبندند و حقّ این ملّت را از حج منع میکنند و حقّ آنها را غصب میکنند، به‌ خاطر این است که آمریکا از این ملّت میترسد. نباید ساده‌لوح‌ها گمان کنند که شعار «مرگ بر آمریکا» در مراسم حج مگر چیست و این شعارى و فریادی که از حنجره‌ها خارج میشود، مگر چه اثرى میگذارد بر روى پایه‌هاى سلطه‌ى غاصبانه‌ى آمریکا و اسرائیل؛ اگر تأثیر شکننده‌ى این شعارها نبود، اگر تأثیر تعیین‌کننده‌ى فریادِ به‌حقّ ملّتِ ما علیه سلطه‌هاى جهانى نبود، با ملّت ما این‌ قدر دشمنى نمیشد. فریضه‌ى حج، [زیارت] خانه‌ى خدا و قبر مقدّس پیغمبر که قلب ملّت ما مشتاق آن است، حقّ ملّت ما است و خانه‌ى خدا متعلّق به بندگان خدا است: سَواءً العاکِفُ فیهِ وَ الباد؛(۵) نسبت به خانه‌ى خدا، مردمانى که در مکّه ساکن هستند هیچ فرقى ندارند با مسلمانانى که از اقطار(۶) عالم به آنجا میروند. خانه‌ى خدا ملجأ بندگان خدا است؛ چرا مانع ملّت ما میشوند؟ این به ‌خاطر شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» است. این یعنى همین تأثیر حضور مردم و پیروزى خون بر شمشیر؛ این حرکت آمریکا و حکّام سعودى ــ که متأسّفانه موبه‌مو سیاستهاى آمریکا را اجرا میکنند و نفع آنها را در نظر میگیرند و نه وظیفه‌ى اسلامى را و نفع ملّت مسلمان را ــ به ‌خاطر این است که شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» و شعار وحدت مسلمین ــ که یکى از خصوصیّات همین دوران جدیدى که امام آغاز کردند، وحدت مسلمین است ــ براى استکبار و براى سلطه‌هاى جهانى شکننده است و برایشان قابل تحمّل نیست. ملّت شجاع و بزرگ ایران! شما در دوران حیات امام بزرگوار و عالى‌قدرتان امتحان خوبى دادید؛ شما کسانى بودید که توانستید پشت سر امام و پابه‌پاى امام حرکت کنید و به جلو بروید؛ شما خسته نشدید. سختى‌هایى که دشمنان بر شما ملّت ایران تحمیل کردند و قصدشان این بود که شما را خسته کنند، نتوانست شما را خسته کند. از اوّل پیروزى انقلاب سیاست قطعى آمریکا و هم‌پیمانانش این بود ــ هنوز هم هست ــ که کارى کنند شاید بتوانند ملّت ایران را خسته کنند، امّا شما از محاصره‌ى اقتصادى خسته نشدید، از جنگ تحمیلى خسته نشدید، از دشنامهایى که از دهان یاوه‌گوى سخنگویان استکبار جهانى بیرون مى‌آمد خسته نشدید؛ شما نشان دادید که آگاهید، مؤمنید، صادقید، ملّت شایسته‌اید؛ و خداى متعال که شما ملّت ایران را براى اوّلین پایگاه اشتعال انوار معنویّت و اسلام در دوران سلطه‌ى مادّیگرى انتخاب کرد، به‌ خاطر همین خصوصیّات شما را انتخاب کرد. بعد از رحلت امام هم شما ملّت بزرگ و رشید و آگاه، امتحان بسیار خوبى دادید؛ چشمها در سطح عالم از شجاعت شما و آگاهى شما مبهوت ماند. همه یا اکثر دشمنان ما در دنیا منتظر بودند که با رحلت امام، انقلاب از هم بپاشد، جمهورى اسلامى دچار اختلاف داخلى بشود، حمایت مردم را از دست بدهد؛ شما نگذاشتید، شما در دهان این دشمنان یاوه‌گو زدید؛ مرحبا بر شما! روح امام از شما راضى است؛ گوارایتان باد. شما نشان دادید که از بسیارى مدّعیان در طول تاریخ، ایمانتان قوى‌تر و قدمتان راسخ‌تر است. من به شما عرض میکنم خداى متعال پاداش شما را داد، خداى متعال این صبر شما را مثمر ثمر کرد و نگذاشت بى‌نتیجه بماند: اُولٰئکَ عَلَیهِم صَلَوٰتٌ مِن رَبِّهِم وَ رَحمَة.(۷) نتیجه‌ى پایدارى و استقامت شما بعد از رحلت حضرت امام، این شده است که تحلیل‌هاى دنیا عوض شد؛ آنها که منتظر نشسته بودند تا جمهورى اسلامى از بین برود، فهمیدند که فایده‌اى ندارد؛ آنهایى که خیال میکردند میشود ملّت ایران را ترساند یا خسته کرد، فهمیدند فایده‌اى ندارد؛ لذا امروز ما شاهد آن هستیم که غیر از رأس فتنه و فساد یعنی آمریکا ــ آمریکا رأس فتنه و فساد است و با ملّت ایران دشمنى بسیار عمیقى دارد و به‌ هیچ‌ وجه انقلاب با آنها کنار نمى‌آید، آنها هم با انقلاب کنار نمى‌آیند ــ به غیر از رژیم جبّار آمریکا و کسانى که به ‌صورت شدیدى وابسته و متّصل و هم‌جهت با او هستند، بقیّه‌ى کسانى که در دنیا شاهد و ناظر وضع ملّت ما بودند، در مقابل این ملّت سر تعظیم فرود آوردند؛ به طرف این ملّت دست دوستى دراز کردند. ملّت ایران نشان دادند که با قدرت و استقامت میتوان احترام ملّتها بلکه دولتها را در سطح جهان جلب کرد. دشمنان ما از اِعمال فشار روى ملّت ما مأیوس شدند؛ این دستاورد بسیار بزرگى است. فقط دو نقطه هست که دشمنان جهانى اسلام به آن دو نقطه چشم دوخته‌اند و امید بسته‌اند و ملّت ایران باید متوجّه آن دو نقطه باشد: یک نقطه مسئله‌ى وحدت و یکپارچگى است. دشمنانى که هنوز نسبت به انقلاب و نظام جمهورى اسلامى نیّات خصمانه و شومشان را در‌صددند اِعمال بکنند، چشم امید بسته‌اند به اختلافات؛ میترسند از وحدت و یکپارچگى شما مردم؛ این را متوجّه باشید. ملّت ایران به هیچ قیمت باید وحدت و یکپارچگى خودش را از دست ندهد. مسئولان باید متوجّه باشند که با این یکپارچگى عظیم چگونه باید برخورد کرد و رفتار کرد. نویسندگان، گویندگان، کسانى که پشت تریبون‌ها قرار میگیرند ــ چه تریبون‌هاى عمومى، مثل مجلس شوراى اسلامى و رادیو و تلویزیون و چه تریبون‌هاى محدودتر، سخنرانى‌ها در مساجد، در حسینیّه‌ها و هر جا با مردم روبه‌رو هستند ــ باید زبانشان و عملشان هر دو در خدمت وحدت و یکپارچگى باشد. هیچ ‌کس به‌ هیچ عنوانى نباید حرکتى بکند که مردم را یا عدّه‌اى از مردم را در مقابله‌ى با یکدیگر برانگیخته کند؛ هیچ بهانه‌اى نباید پذیرفته باشد. اختلاف سلیقه، اختلاف خط، اختلاف مذاق، نباید موجب اختلاف و شکاف میان مردم بشود. این وحدت و یکپارچگى را که شما مردم در جنگ نشان دادید، در اوّل انقلاب نشان دادید، در حمایت از امام نشان دادید، در رحلت امام نشان دادید و در تمام قضایا در طول این یازده سال نشان دادید، قوى‌ترین حربه‌ى شما و مایه‌ى مأیوس کردن دشمنان شما است. و دوّمین نقطه‌اى که دشمن به آن چشم دوخته است، این است که ایران اسلامى نتواند به‌ طور شایسته سازندگى کشور را انجام بدهد؛ این هم مایه‌ى امید دشمنان است. آنها مایلند دولت جمهورى اسلامى نتواند در داخل کشور سازندگى را پیش ببرد، وضع زندگى مردم را سر و سامان بدهد، تولید داخلى را در داخل کشور افزایش بدهد، اتّکاء به خارج کشور را کم کند، مردمان پابرهنه و مستضعف و فقیر را به سر و سامان لازم زندگى اسلامى برساند. آنها میخواهند این کارها نشود، آنها میخواهند دولت اسلامى توفیق انجام این وظایف بزرگ را به دست نیاورد و نتواند این کارها را انجام بدهد؛ به این، چشم دوخته‌اند. اگر کشور اسلامى با همّت شما مردم و با پیوند مستحکمى که بحمدالله‌ بین شما و دولت هست، به وضع درخشانى نائل بیاید، استعمار خلع سلاح خواهد شد، آمریکا خلع سلاح خواهد شد، دشمنان دلباخته‌ى ساده‌لوحى که چشم به دهان آنها دوخته‌اند ــ بعضى از گروهکها و جریانهاى داخلى ــ خلع سلاح خواهند شد. همه‌ى آحاد مردم وظیفه دارند در کار سازندگى کشور تا حدّى که میتوانند و براى آنها وظیفه معیّن میشود شرکت کنند؛ علاقه‌ى به امام یعنى این. همه باید از دولت حمایت کنند و پشت سر دولت، خرابى‌هاى جنگ را و خرابى‌هاى ناشى از دوران سلطه‌ى طاغوت را ترمیم کنند. ده‌ها سال رژیم ستم‌شاهى، این کشور را، این مملکت را از لحاظ اقتصاد، از لحاظ تولید، از لحاظ فرهنگ، از لحاظ اخلاق، از لحاظ تحقیق و علم، به سمت خرابى و ویرانى برده، آن را وابسته‌ى به بیگانگان کرده؛ امروز دورانى است که ملّت ایران آن ویرانى‌ها را ترمیم کنند و این جز با سازمان‌دهى دولت و پیشاهنگى دولت و برنامه‌ریزى دولت امکان‌پذیر نیست. اگر ملّت ایران به توفیق الهى بتوانند با وحدت کلمه، با حفظ شعارهاى انقلاب، با حفظ خصومت و دشمنى خود نسبت به ابرقدرت‌ها و دشمنان بنیانى این ملّت، این سازندگى را پیش ببرند، روح مقدّس امام از آنها شاد خواهد شد و دعاى حضرت بقیّة‌الله‌‌الاعظم به آنها کمک خواهد کرد. برادران عزیز و خواهران عزیز در سرتاسر کشور و اى کسانى که امروز به یاد امامتان و معلّم و مرشد بزرگوارتان در همه ‌جاى کشور گرد آمده‌اید و مخصوصاً این اجتماع عظیم مردمى بر گرد مرقد این بزرگوار! بدانید شما بر آمریکا، بر اسرائیل، بر دشمنان کوچک و بزرگ خودتان پیروز خواهید شد؛ بدانید که قدرتهاى استکبارى قادر نخواهند بود این شجره‌ى طیّبه را قلع و قمع کنند. این درخت مبارک ــ درخت نظام اسلامى ــ ریشه دوانده است، مستحکم شده است؛ ایمان شما مردم و تلاش و توکّل شما آن را به برگ و بار آورده و معنویّت این بزرگوار، از اوّل کار تا امروز و تا همیشه پشتیبان این حرکت عظیم خواهد بود. ما باید به امید خدا و با توکّل به خدا این راه را ادامه بدهیم. ما از دشمن اسلام و دشمن انقلاب نمیترسیم؛ ما در راه خدا ان‌شاءالله‌ احساس خستگى و ضعف نمیکنیم. ابّهت قدرتهاى پوشالىِ مادّى نخواهد توانست ما را در این راه و به سَمت این هدف متزلزل کند. ما آن روزى را در مقابل چشم داریم که اسلام توانسته باشد به همه‌ى مسلمانان عالم عزّت بدهد، به آنها زندگى شرافتمندانه عطا کند، شرّ غدّه‌ى سرطانىِ اسرائیل را از پیکر اسلامى و میهن اسلامى کَنده ببینیم. ما چشم به روزى داریم که امّت مسلمان، یکپارچه و متّحد از همه‌ى کشورهاى اسلامى پرچم اسلام را به دست بگیرند و اسلام ناب محمّدى (صلّى الله‌ و علیه و آله ) را در مقابل چشمهاى مردم جهان عرضه کنند و شوق و محبّت انسانها را در همه‌ جاى عالم به سمت آن جلب کنند؛ هدف ما اینها است. راه ما همان راهى است که امام بزرگوارمان ترسیم کردند و هم‌سفر ملّت ایران در این راه طولانى، دلهاى مشتاق ملّتهاى مسلمان دیگر است؛ در این راه باید اتّحادمان را حفظ کنیم و یک آن، هدفهاى متعالى را از چشم دور نداریم. من در پایان عرایضم یک بار دیگر این مصیبت بزرگ را، این روز عظیم را به شما ملّت ایران و دیگر ملّتهاى مسلمان و همه‌ى مستضعفان، به میهمانانى که به ایران وارد شدند در این ایّام، تسلیت عرض میکنم و با همه‌ى وجود و عشق و با همه‌ى ایمان، مجدّداً سلام شما را و سلام خودم را به صاحب این قبر مطهّر عرض میکنم: السّلام علیک ایّها العبد الصّالح المطیع لله و لرسوله و لامیرالمؤمنین اشهد انّک جاهدت فى الله حقّ جهاده و عملت بکتابه و امرت بالمعروف و نهیت عن المنکر. والسّلام علیکم و رحمة ‌الله و برکاته (۱ سوره‌ی حج، بخشی از آیه‌ی ۵؛ «... و زمین را خشکیده مىبینى و[لى] چون آب بر آن فرود آوریم، به جنبش درمى‌آید و نمو مىکند و از هر نوع [رستنی‌هاى] نیکو مىرویاند.»